در سرزمینی که مردمانش تاریخ نمی خوانند پیرانش همچون کودکان می اندیشند.
ریچارد
نلسون فرای (Richard Nelson Frye) در سال ۱۹۲۰ م. / ۱۲۹۹ خ. در شهر
بیرمنگهام در ایالت آلاباما امریکا به دنیا آمد. مدرک کارشناسی (لیسانس)
خود را در سال ۱۹۳۹ م. در نوزده سالگی در رشتهی تاریخ و فلسفه از دانشگاه
ایلینوی دریافت کرد و کارشناسی ارشد خود را در تاریخ سال بعد یعنی ۱۹۴۰ م.
از دانشگاه هاروارد گرفت. مدرک دکتری خود در تاریخ را نیز در سال ۱۹۴۶ م.
از دانشگاه هاروارد دریافت کرد. وی تاکنون صدها مقاله و چندین کتاب در
زمینهی ایرانشناسی در دورههای مختلف تاریخی آن به ویژه دوران باستان آن
منتشر کرده است.
استاد فرای سالها در ایران و افغانستان و
تاجیکستان زندگی کرده است. وی از سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۵ خ/ ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۶ م. در
دانشگاه پهلوی (دانشگاه شیراز) استاد و عضو هیئت اُمَناء بود. پس از
استقلال تاجیکستان نیز بین سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۱ خ. / ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۲ م. در
دانشگاه دوشنبه تدریس کرده است.
نلسون فرای به درستی اشاره
میکند که یکی از ریشههای مشکلهای فرهنگی ایرانیان امروز آن است که در
ایران سیاسی رو به اروپا کردهاند، در افغانستان به هند گرایش پیدا
کردهاند و در تاجیکستان به روسیه. در صورتی که باید با هم متحد شوند و
بیشتر از هم باخبر باشند و بر سابقهی مشترک هزاران سالهی خود تکیه کنند.
ریچارد نلسون فرای در نوزده سالگی (۱۹۳۹ م)
برخی از کتابهای ریچارد نلسون فرای عبارتند از:
- میراث ایران: تاریخی پیشااسلامی یکی از بزرگترین تمدنهای جهان (The Heritage of Persia سال انتشار: ۱۹۶۳ م.)
-
بخارا: دستاورد دوران میانه (Bukhara: The Medieval Achievement سال
انتشار: ۱۹۶۵ م.) به گمانم این کتاب ترجمهی انگلیسی کتاب «تاریخ بخارا»
نوشتهی ابوبکر نَرشَخی باشد که در سدهی چهارم خورشیدی نگارش یافته است.
کتاب تاریخ بخارا را میتوانید در این نشانی در پایگاه دکتر امیرحسین خُنجی به صورت پی.دی.اف به دست آورید.
-
دوران زرین ایران (The Golden Age of Persia سال انتشار: ۱۹۷۶ م.) معرفی
این کتاب جزو نخستین مطلبهای این وبلاگ بود که میتوانید آن را در این نشانی بخوانید.
-
ویراستار جلد چهارم «تاریخ ایران دانشگاه کمبریج» (The Cambridge History
of Iran سال انتشار ۱۹۷۵ م.) که از تازش تازیان تا تازش سلجوقیان است.
باید در خاطر داشت که استاد فرای خبرهی تاریخ ایران تا سال ۱۰۰۰ میلادی
یعنی همان دوران تازش سلجوقیان است.
- میراث آسیای میانه از دوران
باستان تا گسترش ترکان (The Heritage of Central Asia from Antiquity to
the Turkish Expansion سال انتشار: ۱۹۹۵ م.)
- ایران بزرگ (Greater Iran سال انتشار: ۲۰۰۵ م. انتشارات مزدا، امریکا)
نشانی پایگاه رسمی استاد ریچارد فرای چنین است:
http://www.richardfrye.org
